الشيخ محمد جواد الخراساني

14

تلخيص النحو (فارسى)

معمول نباشد چون فعل مضارع با دو نون و بعضى از اسماء مبنيه كه مبنى هستند معمول هم مىشوند و اين را شرحى است كه در محل خود بيايد انشاءاللَّه . اجمالٌ : اعرابهاى سه قسم كلمه رفع و نصب مشترك است بين اسم و فعل و جرّ تنها مختص است به اسم و جزم مختص به فعل است . تفصيلٌ : چون دانستى كه كدام يك از سه قسم كلمه اعراب بر او داخل شود و كدام نشود و نيز دانستى اعراب چهار است حال بايد دانست كه هر يك از اين چهارتا در هر يك از اسم و فعل پيدا نشود ، بلكه دوتاى از اينها كه رفع و نصب است هم در اسم باشد و هم در فعل چون « حَسَنٌ » و « حَسَناً » و در فعل چون « يَضْرِبُ » و « تَضْرِبُ » و دو تاى ديگر يكى مختص به اسم است و آن جر است . و يكى ديگر جزم است كه مخصوص به‌فعل است و در اسم هيچ پيدا نشود و عامل جزم هم بر اسم داخل نشود . اجمالٌ : بحث منصرف و غير منصرف اسم يا منصرف است يا غير منصرف . تفصيلٌ : چون تقسم اعراب دانسته شد و معلوم شد كه كلمه كه قبول اعراب كند او را مُعرب گويند حال گوييم اسمى كه معرب است بر دو قسم است يعنى اين تقسيم مخصوص اسم است و او يا منصرف است يا غير منصرف . منصرف يعنى صرف شده و قابل تغيير و در اين علم صرف را اصطلاح خاص و يك تغيير